چه‌كدار كردنی ژنان له‌كۆمه‌ڵه‌دا، به‌گیانێكی یه‌كسانی

ئەبووبەکر مودەڕێسی

لهڕێكهوتی ١٠ی خەزەڵوەری ساڵی ١٣٦١ی هەتاوی، بهتێپهڕبوونی ماوهیهكی كورت لهبهرگری هێزی پێشمهرگهی كۆمهڵهلهبهرامبهر هێرشی ههمهلایهنهی كۆماری ئیسلامی تازهبهدهسهڵاتگهیشتووی ئێران بۆ سهر كوردستان، یەکەمین دهستهی ژنانی كۆمهڵهوهك بهشێك لههێزی پێشمهرگهی كۆمهڵهبهڕهسمی ڕاگهیاندرا. دامهزراندنی دهستهی پێشمهرگهی ژن سهرهتایهك بوو بۆ دهستپێكی قۆناخێكی تازهلهبهرهوپێشچوونی بیرۆكهی یهكسانی ژن و پیاو لهكۆمهڵگهی كوردهواری كوردستانی رۆژههڵات و بگرهتا ڕادهیهك لهههموو بزووتنهوهی كوردی دا بهگشتی.

ههڵبهت هاتنهمهیدانی ژنانی كوردستان بۆ ناو جهرگهی خهباتی سیاسی و لهناو ڕیزهكانی كۆمهڵهزۆر پێش ئهوهدهستی پێكردبوو.ژنانی تێكۆشهر لهناو ڕیزهكانی ڕێكخستنهنهێنییهكانی كۆمهڵهكهم نهبوون و تهنانهت ژمارهیهكیان بههۆی چالاكی حیزبی گیانیشیان بهخت كردبوو، بهڵام چهك ههڵگرتنی ژنان و ڕێكخستنیان لهڕیزهكانی پێشمهرگایهتی لهچهند ڕووەوهگرینگی تایبهتی بوو. لهو نووسراوهكورتهچهند ئاماژهیهك بهو پرسهدهكهم.

-یهكەمیان ئهوهبوو كهپێشمهرگایهتی كارێكی قورس بوو. لهباری جهستیهوهلهناو بیروڕای گشتی وهك كارێكی «پیاوانه»تهماشای دهكرا و ئهگهریش لێرهولهوێ پێشمهرگهیهكی ژنههبوو وهك حاڵهتێكی دهگمهن سهیریان دهكرد، حاڵهتی دهگمهنی ژنێك كهخۆی لهكاری پیاوانهدهدا. بیروباوهڕی گشتی ئهوهبوو كهتهنیا فیزیكی پیاوان بۆ ئهو كارهگونجاوه. بۆیهش كاری نیزامی و بهتایبهت پێشمهرگایهتی بۆ ژنان جگهلهئاستهنگهكولتووری و سیاسی، وهك كارێكی نهگونجاو و ناسرووشتی تهماشای دهكرا.زۆر جاران بهدروست باس لهئاستهنگهكان دهكرێ لهناو كۆمهڵگا و لهلایهن ڕەكابهرهسیاسییهكانهوه، بهڵام ڕاستییهكهی ئهوهیهكهلهناو ڕیزهكانی خودی كۆمهڵهش ههبوون كهسانێك و تهنانهت لهناو فهرماندهو سهركردهكانی هێزی پێشمهرگهی كۆمهڵهكهگومانیان بوو لهسهركهوتوویی پرۆژهی ڕێكخستنی بهرفراوانی ژنان لهناو ڕیزهكانی هێزی پێشمهرگهههرچهند ژمارهی ئهو هاوڕێیانهزۆر نهبوو، بهڵام مهبهستم ئهوهیهبڵێم كهمقاوهمهتی ناوخۆیی لهبهرامبهر سازماندانی پێشمهرگهی ژن ڕاستییهكی حاشا ههڵنهگره. بهڵام زووربهی ههرهزۆری كۆمهڵهپاڵپشتی ئهو بیرۆكهیهبوو و پێشوازی باشی لێكرا.

-دووەم؛ گرینگی ئهو بڕیارهبهتایبهت بۆ ههموو هۆگرانی یهكسانی ژن و پیاو لهزانینی ئهو ڕاستیهدابووكه‌‌پێشمهرگایهتی جێگهیهكی بهرزوواڵای ههیهلهناو كولتووری خهڵكی كورد بهكوردستانی ڕۆژههڵاتیشهوهتا ئهو جێگایهی كهههموو كارهكانی دیكهلهگۆشهنیگای جهماوهری خهڵكهوهزۆرتر حاڵهتی كومهكی ههیهبۆ هێزی پێشمهرگه، ههرچهند كۆمهڵهبهردهوام ههوڵی داوهكهجێگهو پێگهی كاری ڕێكخستن، چالاكی نهێنی و هتد لهڕهوتی خهباتی ڕزگاریخوازانهبهحهق و بهدروستی بهرز ڕاگرێ و ڕۆلی ئهوان لهسهركهوتنی خهبات بهرجهستهكاتهوه. بهههموو ئهوانهشهوه دیسانیش پێشمهرگهو پێشمهرگایهتی جێگای یەکەمی لهناو دڵ و بیر و زهینی خهڵك بۆ خۆی هێشتۆتهوه. ههر بهو بۆنهشهوهپێشمهرگایهتی ژنان و بهشداریان لهچالاكی پێشمهرگانهو چهكدارانه، جل و بەرگ، چهك و رهخت و جهولهكان بۆ پرسی دهستهبهركردنی جێگهو پێگهی ژن لهكوردستان وهك گرتنی گرینگترین سهنگهر وابوو.بهواتهیهكی دیكهژنان لهڕیزی ههرهپێشهوهی خهبات بۆ ڕزگاری دهركهوتن نهك تهنیا وهك چالاكی پشتی جبههی ئهو خهباته.

-سێهە؛ دهستهی پێشمهرگهی ژن واتهیهكهیهكی تایبهت بۆ ژنان لهناو كۆمهڵهتهمهنێكی كورتی بوو و لهگهڵ ڕوحی یهكسانیخوازی كۆمهڵهنهدههاتهوه. وهرگرتنی ژنانی خوازیاری پێشمهرگایهتی وهك پێشمهرگهو ڕێكخستنیان لهیهكهیهكی تایبهت ههنگاوێكی زۆر مهزن بوو، بهڵام هێشتا جێگای دههێشتهوهبۆ ئهمماو ئهگهر و مهرجداركردنی ئهو ههنگاوه. بۆیهش ههر زۆر زوو بیرۆكهی دهستهی تایبهتی پێشمهرگهی ژن وەلاندرا وهاوڕێیانی ژنیش ههر وهك باقی پێشمهرگه‌‌كان لهیهكهكانی ئاسایی پێشمهرگهرێكخران. واتهلهوبارهشهوهههڵاواردنێك لهگۆڕێ دانهبوو. تێكهڵاو كردنی پێشمهرگهی ههر دووك ڕهگهز لهیهكهكانی هێزی پێشمهرگهدهور و ڕۆڵی ژنانی لهبهدهستەوەگرتنی بهرپرسایهتی فهرماندهیی لهكاتی چالاكی چهكدارانهو وهرگرتنی بهرپرسایهتی ئیداری لهكاتهكانی دیكههاسانتر كرد. لهههمان كاتدا كولتورێكی یهكسانی و یهكسان دیتنی ژن و پیاو ههم لهناو خهڵك و ههم لهناو خودی هێزی پێشمهرگهی كۆمهڵهدروست كردووه.

-چوارەم؛ لهههمان كاتدا جیاوازییهكانی بۆچوونی كۆمهڵهی نیشاندا. یهكهم بۆ كۆمهڵهكهڵك وهرگرتن لههێزی ژنان تهنیا بهمهبهست و ئامانجێكی كورتبینانهو كهڵك وهرگرتن لههێزی مرۆیی و ههلپەرستانهدهستی پێنهكرد. ژنان وهك «سیاهی لهشكر» چاویان لێنهكراوهو لهلایهكی دیكهشهوهدهستهی تایبهتی ژنان دروست نهكراوهتا نمایشی پێبدرێ و تهبلیغات و پڕۆپاگهندهی لهسهر سازبكرێ، بهڵكوو لهكۆمهڵهئهو كارهبهڕوح و گیانێكی یهكسانخوازی قوڵ و بیرو باوهڕێكی پێشكهوتنخوازانهدهستی دراوهتێ و تا ئێستاش ههر بهردهوامه.

-پێنجەم؛ بوونی ژنانی پێشمهرگهكهشان بهشانی پیاوان تێكۆشان دهكهن و چالاكی دهنوێنن، كاریگهرێكی گهورهشی لهسهر كوڕان و پیاوانی پێشمهرگهبووه. ڕێزدانان بۆ ژنان نهتهنیا بهقسهو بهڕواڵهت، بهڵكو بهكردهوهو لهجهریانی كار و ئهركی ڕۆژانهو خووگرتن بهدروست كردنی پێوهندێكی هاوڕێیانهو بهرامبهر لهگهڵ هاوڕێیان و هاوخهباتانی ڕهگهزی بهرامبهر بهشێكی نهپساوهو بهردهوامی سیستهمی فێركردن و بارهێنانی كۆمهڵهیه. بهرههمی ئهوكارهتا ئێستاش دیاره. چالاكانی بواری پێشمهرگایهتی لهكوڕ و كچی ڕیزهكانی كۆمهڵه،تهنانهت ئهوكاتهش ژیانی مهدهنی دهستپێدهكهنهوه،دهبنهپهیامنێری ئازادی و بهرابهری ڕەگەزی.

ئه‌م بابه‌ته 414 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌

PM:11:07:03/04/2019