راگەیاندنی كۆمیتەی ناوەندیی كۆمەڵە: بە بۆنەی دەستپێكی ساڵی نوێی خوێندن

سەرەتای وەرزی پاییز و رۆژی یەكەمی مانگی رەزبەر لە ئێران و كوردستانی رۆژهەڵات، وەك رۆژی كرانەوەی خوێندنگە و زانستگاكان دیاری كراوە. سەرەتای وەرزی پاییز سەرەتای كردنەوەی ناوەندەكانی زانستە لە ئێران و كوردستان و بە پۆل مناڵان و لاوان لە توێژ و چینە جیاوازەكان، لە شار و گوند روو دەكەنە ناوەندەكانی فێربوون و ڕیگەی فێربوونی زانست دەگرنە بەر.
سەرەتا لە لایەن كۆمیتەی ناوەندی كۆمەڵەوە ، پیرۆزبایی لە سەرجەم مامۆستایان ،قوتابیان و خوێندكاران بە هەموو توێژ و رەگەزێكەوە دەكەین كە سەرەڕای هەموو تەنگ و چەڵەمەكان، سەرەڕای گوشارەكانی دەسەڵات، گوشاری ئابووری و گوشاری ناوەندەكانی ئەمنیەت، هەڵاواردنە رەگەزەی و نەتەوەیی و ئایین و ئایینزاییەكان بەڵام هەر بەردەوامن لە پرۆسەی فێركردن و فێربوون و خەرێكی پەروەردەكردنی كۆمەڵگا و خۆپەروەردەكردنن بۆ ئەوەی بە چرای زانست ڕووبەڕووی تاریكی دەسەڵات ببنەوە.
لە حاڵێكدا ئەمڕۆكە بەرەو ڕووی ساڵی تازەی خوێندن دەڕۆین كە بە هۆی سیاسەتەكانی كۆماری ئیسلامییەوە و دوای چوونە دەرەوەی ئەمریكا لە رێكەوتنامەی بەرجام لە مانگی مەی ئەمساڵەوە و بە هۆی دابەزینی بەرچاوی نرخی تمەن لە جاو دراوەكانیتری وەك دۆلار و یۆرۆ و پاوەن و هەروەها گەڕانەوەی گەمارۆكان بۆ سەر ئێران، گوشاری گەورەی ئابووری كەوتۆتە سەر خەلك بە هەموو توێژ و چینێكەوە. مووچەی مامۆستایان لە خوێندنگەو زانستگەكان لە خوارەوەی ئەو رێژەوەیە كە وەك هێڵی هەژاری دیاریكراوە، لە بەر ئەوەی هێڵی هەژاری لە ئێران بە ٥ میلیۆن تمەن دیاری كراوە لە حاڵێكدا داهاتی مامۆستایان زۆر كەمترە لەو ئاستەی كە دیاری كراوە.
زۆربەی زۆری بنەماڵەكان و بە تایبەت چینی مامناوەند و هەژاری كۆمەڵگا ، داهاتیان لە ژێر هێڵی هەژارییەوەیە و چەند قات كەمترە لەو ئاستەی كە وەك هێڵی هەژاری دیاری كراوە. هەڵاوسانی ئابووری رووی لە ئێران كردوە بە شێوەیەك كە بە پێی هەندێ لێكۆڵینەوەی نێونەتەوەیی رێژەی هەڵاوسان لە ئیران نزیك بە ٢٨٨ ٪ ە، كە ئەمە بە مانای داڕووخانی بونیادی ئابووری ئێرانە.
بە پێی ئامارەكانی رژیم لە ئەمساڵی خوێندندا زیاتر لە ١٧٢ هەزار مناڵ لە ئاستە جیاوازەكانی خوێندنی پێش زانستگا بە هۆی نەداری و هەژاری بنەماڵەكانیانەوە توانای ئەوەیان نییە ڕوو بكەنە خوێندگە و لەم مافە سەرەتاییەی خۆیان بێبەری دەبن. لە حاڵێكدا لە زۆربەی زۆری وڵاتانی دونیا ئەركی دەوڵەتە ئیمكانات و دەرفەتی خوێندن بە شێوەی یەكسان بۆ هەموو تاكێكی ژێر ١٨ ساڵ ئامادە بكات و مناڵان بە هەر ئاستێكی مادییەوە بە بێ هیچ كێشەیەكی ماددی درێژە بە خوێندن بدەن. بەڵام لە ئێران بە هیچ شێوەیەك دەسەڵات خۆی بە بەرپرس نازانێت بەرامبەر بە پرۆسەی خویندن و تەنانەت گوشارە ئابوورییەكان وەها زەق بۆتەوە كە هەر مناڵێك بۆ كڕینی سەرەتاییترین پێداویستییەكانی خوێندن بۆ دەستپیكی ساڵی تازە پێویستی بە زیاتر لە ٣٠٠ هەزار تمەن هەیە كە ئەمە لەم دۆخەدا بۆ بەشێكی زۆر لە بنەماڵەكان دژوارە.
جگە لە گوشاری ئابووری ، خوێندنگە و زانستگەكان و مامۆستایان لە ئێران لە چوار دەیەی رابردوودا بەردەوام گوشاری كەلتووری و سیاسیان لە سەر بووە. سیاسەتە كەلتوورییەكانی رژیم كە هەر لە سەرەتای بە دەسەڵات گەیشتنی ئەم رژیمەوە لە ژێر ناوی (شۆڕشی كەلتووریدا) دەستی پێكردوەو هەر درێژەی هەیە، پرۆسەی پەروەردە و بارهێنانی لە ئێران تووشی كێشە كردوە. مامۆستایان و خوێندكاران رووبەڕووی سانسۆری جیاوازی حكوومەتی دەبنەوەو لە نزیك بە چوار دەیەی رابردوودا ژمارەیەكی زۆر لە مامۆستایانی دڵسۆز و خوێندكارانی تێكۆشەر بە شێوەی جیاواز لە پرۆسەی پەروەردە و بارهێنان دوور خراوەنەتەوە. ژمارەیەكی زۆر لە خوێندكاران و مامۆستایان خراونەتە زیندان، ژمارەیەكیان لە خوێندن و كار دوور خرانەتەوەو بەشێكی زۆر لە خوێندكاران و مامۆستایانی بە توانا ناچار كراون ئێران بە جێ بهێڵن و لە دەرەوەی ئێران خۆیان پێ بگەیەنن و تواناكانی خۆیان بخەنە گەڕ.
مامۆستایان و قوتابیان و خوێندكاران لە وەها دۆخێكی دژواری سیاسی و كۆمەڵایەتی و ئابوورییدا خەریكی خزمەتكردن و خۆ پەروەدە كردنن. دۆخێك كە دەسەڵات خولقێنەرییەتی و بەرپرسە.

مامۆستایان و خوێندكارانی كوردستان!
ئەمساڵ لە حاڵێكدا درگای قوتابخانە و خوێندگەكان بەرەورووی مناڵان و لاوان دەكرێتەوە كە وەك مێژووی چواردەیەی ئەم دەسەڵاتە و تەنانەت چەند دەیە پێش بە دەسەڵات گەیشتنی رژیمی ئیسلامیش، خوێندكارانی كورد وەك خوێندكارانی نەتەوەكانیتری ئێران لە مافی خوێندن بە زمانی دایكی خۆیان بێبەرین و ئەم مافەیان لێ زەوت كراوە. مناڵانی كورد، مناڵانی بەلووچ، مناڵی عەرەب و توركەمەن و لوڕ و تورك و... لە ئێرانی ژێر دەسەڵاتی كۆماری ئیسلامی لە خوێندن بە زمانی دایكی خۆیان كە مافێكی سەرەتاییە بێبەری دەكرێن و ناچار دەكرێن بە زمانی فارسی بخوێنن و بنووسن، زمانێك كە زۆربەی كات بۆیان نامۆ و نەناسراوە.

بە پێی جاڕنامەی جیهانی مافی مرۆڤ، هەر كەسێك ئەو مافەی هەیە بە زمانی خۆی بخوێنێت و بنووسێت و بە زمانی خۆی پرۆسەی پەروەردە تێپەڕێنیت، بەڵام مناڵانی كورد و نەتەوەكانیتری ئێران لەم مافە بێبەرین. تەنانەت رژیم ئامادە نییە ماددەی ١٥ی یاسای بنەڕەتی وڵاتەكەی جێبەجێ بكات . هەر چەند ئەم ماددەیە بە پێی جارنامەی جیهانی مافەكانی ئینسان ، دەرخەری پێشێلكردنی مافە كەلتووریەكانی نەتەوەكانە لە ئێران.
خوێندن و نووسین بە زمانی دایكی مافێكی رەوای هەموو كەسە سەر بە هەر نەتەوەییەكی جیاواز و شارەزایانی پەروەردە بەردەوام باس لە گرینگی خوێندن دەكەنەوە بە زمانی دایكی، بەڵام خوێندكاران و قوتابیانی كورد و نەتەوەكانیتری ئێران لەم مافە سەرەتاییە بێبەرین . سەرەڕای هەموو هەوڵەكان تا ئێستە رژیم ئامادە نەبووە بە شێوەی شایستە وەڵامی خواستی خەڵك بداتەوەو ئەو دەرفەتە بچووكانەش كە كراوەتەوە لە زانستگەی سنە یان لە قوتابخانەكانی شاری سەقز زۆر كەمتر لەوەیە كە قوتابیانی كورد شایستەیانە و ئەمە نابێت ببێت بە جێی رەزامەندی خوێندكاران و مامۆستایان و كۆمەڵگا.
بەرگری كردن لە مافی خوێندن بە زمانی دایكی، بۆ سەرجەم نەتەوەكانی ئێران و بە كوردستانیشەوە بەرگری كردنە لە یەكێك لە سەرەتایی ترین مافە ئینسانییەكان.

خوێندكاران و مامۆستایانی ئێران و كوردستان!
دەنگی ئێوە لە هەموو دونیا وەك دەنگی چینی وشیاری كۆمەڵگا دەناسرێت. زانستگەكان و ناوەندەكانی خوێندن توانیویانە لە بەشێكی زۆر لە بزووتنەوە كۆمەڵایەتی و سیاسییەكاندا دەوری بەرچاویان هەبێت. بزووتنەوەی خوێندكاری لە كوردستان و ئێران بە سروشت بزووتنەوەیەكی سیكۆلار و مافخوازە. ناوەندە ئاكادێمییەكان ئەتوانن دەوری كارایان هەبێت لە وشیار كردنەوەی كۆمەڵگا و وەستانە دژی چەقبەستوویی سیاسی و كۆمەڵایەتی و كەلتووری. لەم دۆخەی ئێستای كۆمەڵگای ئێران و كوردستان و بە تایبەت دوای رووداوەكانی بەفرانباری ١٣٩٦، بزووتنەوەی خوێندكاری و ناوەندە ئەمنییەتییەكان ئەركی ئەوەیان لە سەرە وەك هەمیشە داینەمۆی گۆڕان بن. یەكگرتوو بن و بە شێوەی یەكگرتووانە لە كۆڕ و كۆمەڵە خوێندكارییەكاندا هەوڵ بدەن بونیادنای كۆمەڵگایەكی دیمۆكراتیكی سیكۆلار. زنجیرە رووداوەكانی دوای مانگی بەفرانبار، بە یەكجاری دوایین بزمارەكانی لە تابووتی رەوتی بە ناو ڕیفۆرمخوازی دەوڵەتی دا. لەمەو بەدوا پێویستە لە بری دابەشبوون بە سەر باڵەكانی رژیم، یەكگرتوانە هەوڵ بدرێت بۆ ئەوەی دوایین بزمارەكان لە تابووتی كۆماری ئیسلامی بكوترێت. پێویستە بزووتنەوەی خوێندكاری لە ئێران و كوردستان خۆی رێك بخات و هاوئاهەنگ لەگەڵ بزووتنەوە سیاسی و كۆمەڵایەتییەكانیتری ئێران، وەك بزووتنەوەی مامۆستایان، بزووتنەوەی كرێكاران، بزووتنەوەی ژنان و ... هەوڵ بدەن بۆ گەیشتن بە داهاتوویەكی گەش.

بنەماڵەی خوێندكاران و خەڵكی زەحمەتكێشی كوردستان!گوشارە ئابوورییەكان و كێشە ئابوورییەكان لە هەموو روویەكەوە كاریگەری لە سەر ژیانتان داناوەو بە داخەوە گوشاری گەورەی ئابووری خستۆتە سەرتان. ئێوە لە حاڵێكدا كچ و كوڕەكانتان ئەمساڵ دەنێرنە بەر خوێندن كە لە دەمی خۆتان دەگرنەوەو دەیدەنە پێویستی خوێندنی مناڵەكانتان. مناڵانی ئەمڕۆ دەتوانن سبەی رۆژ چەرخی كۆمەڵگا بسووڕێنن. خوێندن و زانست دەرگای كرانەوەی كۆمەڵگاكانە بەرەو بەختەوەری. بۆ ئەوەی كۆمەڵگای ئێمەش لە رەوتی پێشكەتن جێ نەمێنێت پێویستە كچان و كوڕانی كورد بە بێ هیچ چەشنە هەڵاواردنێك لە خوێندنگە و زانستگەكاندا بن و خەریكی خۆ پەروەدە كردن بن. با نەهێڵین گوشارە ئابوورییەكان ببێت بە هۆی دوور كەوتنەوەی مناڵان لە خوێندنگە. ئەم دەسەڵاتە بە ئاشكرا ئەوەی نیشان داوە كە بەلایەوە گرینگ نییە كۆمەڵگا بە چ ئاراستەیەكدا دەڕوات. بەڵام ئاسۆ روونە و خۆری ئەم دەسەڵاتە روو لە ئاوا بوون. پێویستە لاوانی ئێمە، كچان و كوڕانی كورد خۆیان بۆ ئەوە ئامادە بكەن سبەی رۆژ جمكەكانی كۆمەڵگا بگرنە دەست و ئەمەش بە خۆ پەروەردە كردن دەكرێت لە ئێستادا.
ئێوە ئەركێكی گەورەتان لە سەرشانە، ئەركێك كە دەتوانێت داهاتووی كۆمەڵگا و مناڵەكانیشتان روونتر بكاتەوە. با نەهێڵین گوشارە ئابوورییەكان، هەژاری و تەنگدەستی ببێت بە بیانوویەك بۆ نەخوێندنی مناڵان.

ژنان و كچانی كوردستان و ئێران!
رژیمی كۆماری ئیسلامی هەر لە سەرەتای بە دەسەڵات گەیشتنییەوە هەوڵیداوە بە سیاسەتی هەڵاواردنی رەگەزی و جێنسیەتی ئێوە لە پرۆسەی خوێندن و خۆ پێگەیاندن دوور بخاتەوە. بەڵام هەوڵ و تێكۆشانی ئێوە لە چوار دەیەی رابردوودا پێچەوانەی هەوڵەكانی رژیم بووەو ئەم ئاواتەی رژیمی ناوەتە گۆڕ. گرتنە بەری سیاسەتی هەڵاواردنی جنسیەتی و رەگەزی، ئیزن نەدان بەوەی ژنان لە هەندێك لە بوارەكان درێژە بە خوێندن بدەن و زۆر سیاسەتی تر هەوڵەكانی رژیم بووە بۆ ئەوەی بەر بە خوێندنی ژنان و كچان بگرێت لە زانستگەكان و ناوەندەكانی خوێندن. بەڵام وەك چۆن لە چەند ساڵانی رابردوودا بە پێچەوانەی ویستی دەسەڵات ژنان دەوری بەرچاویان بووە لە پرۆسەی خوێندن و پەروەردە لە ئێران، پێویستە لە داهاتووشدا بە هەمان شێوەو بە گەرم و گوڕتر لە هەموو كات بەشداری بكەن لە پرۆسەی پەروەردە و بارهێناندا و هەوڵبدەن خۆیان پێ بگەیەنن. پێگەیشتن و خۆ پێگەیاندنی ئێوە پێچەوانەی ویستی دەسەڵاتە.


خەڵكی تێكۆشەری كوردستان!
مامۆستایان و خوێندكاران!
سەرجەم چین و توێژەكانی كۆمەڵگا!هەموو ئەو كەند و كۆسپانەی باسمان كرد، لە بەردەم پرۆسەی پەروەدە و خوێندن لە ئێران بوونی بووەو بە داخەوە هەیە. بەڵام ئاواتەكان بۆ گۆڕینی ئەم دۆخە ئەتوانێت چرای رێگای ئێمە بێت بۆ گەیشتن بە دۆخێكی باشتر. دۆخێك كە سیستەمێكی پەروەردەی عادڵانە و سێكۆلار و دیمۆكراتیك تێیدا بە یاسایی دابمەزرێت. دۆخێك كە پەروەردە بۆ هەمووان بێت و بە بێ هیچ چەشنە هەڵاواردنێكی رەگەزی و ئایینی و جنسیەتی و نەتەوەیی پرۆسەی پەروەردە و بارهێنان بچێتە پێش.
كۆمەڵە وەك هەمیشە خۆی بە لایەنگری دیمۆكراسی و سیكۆلاریزم دەزانێت و مەرجی سەركەوتنی پەروەردە لە كۆمەلگا بەوە دەزانێت كە پەروەردەیەكی دێمۆكراتیك و سێكۆلار بێت و هەوڵ بۆ دامەزراندنی وەها سیستەمێكی یاسایی و پەروەردەیی و سیاسی دەدات. سیستەمی پەروەردە بە یەكێك لە گرینگترین سێكتەرەكانی كۆمەڵگا دەزانێت و گۆڕینی كۆمەڵگا بۆ كۆمەڵگایەكی دیمۆكراتیكی سێكۆلار، دەبێت لە پەروەردەدا بە جوانی رەنگ بداتەوە.

كۆمەڵەی شۆڕشگێری زەحمەتكێشانی كوردستانی ئێران
٣١ی خەرمانانی ١٣٩٧ی هەتاوی
٢٢ی سێپتەمبەری ٢٠١٨ی زایینی

ئه‌م بابه‌ته 449 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌

AM:12:56:23/09/2018